De Vestigingsgrachten maken deel uit van een complex die in vroegere tijden voor bescherming van de stad Heusden zijn gegraven. In de jaren '70 zijn de stadscgrachten en wallen gerestaureerd, waarbij deze onder andere zijn uitgebaggerd en vergroot. De Vestigingsgrachten zijn stadsgrachten gelegen binnen de bebouwde kom in de gemeente Heusden. De lengte van het water is gemiddeld 400 meter. De breedte is gemiddeld 45 tot 50 meter.

Het totale wateroppervlak bedraagt ongeveer 14 hectare. De gemiddelde diepte van het water is 4 meter. De grootste diepte is ongeveer 10,5 meter. Het water ligt omsloten door de stad Heusden en heeft een balngrijke functie als viswater en dient tevens als overstort van regenwater.

Het water staat rechtstreeks in verbinding met een buitengracht en vormt daardoor geen afgesloten beheersenheid. Er is geen stroming. Het water in de gracht is grotendeels afkomstig van regen-, kwel- en boezemwater en met water uit de Bergse Maas wat word aangevoers via de Oostelijk gelegen aanvoersloot. Het water word daardoor in lichte mate beinvloed door water uit de omgeving.

De omliggende grond rond het water word gebruikt als wandelgebied. Het water word behalve voor de hengelsport niet gebruikt door andere belanghebbenden.